Pomlewo — cmentarz ewangelicki
Pomlau
- Zniszczony / zamknięty
- 1945
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- gdański
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Pomlewo, po niemiecku Pomlau, leży na pograniczu kaszubskim, o pół mili na południowy zachód od Przywidza. W Przywidzu stał kościół parafialny, a we wsi był cmentarz ewangelicki, ujęty w wojewódzkiej ewidencji zabytków pod pozycją 123. Zachowały się po nim fragment ogrodzenia i aleja lipowa; po 1945 roku przestano tu chować zmarłych. Gminny program opieki nad zabytkami Gminy Przywidz na lata 2023–2026 ujmuje go w gminnej ewidencji zabytków jako cmentarz ewangelicki przy ulicy Jabłoniowej. Słownik geograficzny odnotowuje, że według taryfy na symplę z 1717 roku wieś płaciła 1 złoty 2 grosze. Według pruskich ksiąg hipotecznych Pomlewo należało do Anny Kalkstein z domu Pawłowskiej, od 1751 roku do Adama Kanden-Trzcińskiego, a od 1768 roku do jego syna Franciszka Ksawerego, po ugodzie z bratem Michałem i matką Katarzyną z Podowskich. W opisie parafii przywidzkiej Słownik wymienia wieś wśród wsi tej parafii na podstawie wizytacji z 1765 roku. Urząd stanu cywilnego i obwód urzędowy mieściły się w Przywidzu. Parafię ewangelicką w Przywidzu powołano wraz z budową kościoła, który Steffens z Gdańska, właściciel Mariensee, wznosił własnym kosztem od 1830 roku z cegły i kamienia polnego na dawnym cmentarzu katolickim. W 1832 roku kościół poświęcono. Agathon Harnoch zapisał, że parafia początkowo nie miała własnego duchownego — posługi sprawowali księża ze Skarszew, Przyjaźni i Lublewa — i w 1835 roku otrzymała pierwszego. Urzędowy podręcznik rejencji gdańskiej z 1869 roku nie opisywał …
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Miejscowy plan zagospodarowania / studium gminy Przywidz — kwerenda workflow
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, Heft II: Regierungsbezirk Danzig, Berlin 1912 (spis powszechny z 1 XII 1910) — źródło drukowane
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen", Neidenburg 1890 — źródło drukowane
- M. Bär, „Der Adel und der adlige Grundbesitz in Polnisch-Preußen zur Zeit der preußischen Besitzergreifung”, Leipzig 1911, nr 1475 (s. 162) — źródło drukowane
- Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 125, pozycja 326; Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 117–118, pozycja 241 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 31 — źródło drukowane
- W. Heidn, „Die Ortschaften des Kreises Karthaus/Westpr. in der Vergangenheit”, Marburg 1965, s. 448 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.