Różyny — cmentarz przykościelny przy kościele św. Wawrzyńca
Rosenberg
- Zniszczony / zamknięty
- 1984
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- gdański
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Wiedza o cmentarzu przykościelnym przy kościele świętego Wawrzyńca w Różynach, po niemiecku Rosenberg, w gminie Pszczółki, opiera się na zachowanych wizytacjach i ewidencji zabytków. Zapis w ewidencji zabytków brzmi „cmentarz przykościelny (dawny ewangelicki)”; cmentarz zamknięto w 1984 roku. Cmentarz poewangelicki, używany przez późniejszą, mniejszościową społeczność ewangelicką, figuruje w ewidencji osobno. Wizytacja archidiakonatu pomorskiego, prowadzona z polecenia biskupa Hieronima Rozrażewskiego, zawiera kilka zapisów o Różynach. Najkrótszy, z 1583 roku, brzmi: „Wieś Rosenberg szlachecka. Wszystko heretyckie od jakichś trzech lat. Ze Szorcem, dworzaninem królewskim, należy pertraktować o przywrócenie tego kościoła”. Inny zapis z tego samego zbioru podaje, że ponieważ właściciel gruntu jest heretykiem, a kościół całkiem zbezczeszczony, świątyni w ogóle nie wizytowano. W jeszcze innym miejscu zanotowano, że od kilku lat rezyduje we wsi duchowny innowierczy; zastano go w domu, ale się ukrył, a gdy wizytator wszelkimi sposobami próbował się z nim rozmówić, odmówiono mu, a witryk do tego nie dopuścił. Zapis dotyczy Różyn pod Gdańskiem, a nie innej z licznych pruskich miejscowości tej nazwy; wskazują na to trzy okoliczności. Zapis stoi między Łęgowem (w wizytacji: Łęgnowo) a Kłodawą, obiema leżącymi na Wyżynie Gdańskiej. Łęgowo było wsią opata oliwskiego, gdzie dzierżawca Dulski był heretykiem, a kościół nazwano heretyckim. Zapis z 1583 roku wymienia z nazwiska Szorca, któr…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Różyny — kościół — Turystyczny Powiat Gdański — kwerenda workflow
- zabytek.pl — serwis Narodowego Instytutu Dziedzictwa — Różyny, kościół — kwerenda workflow
- Wizytacje archidiakonatu pomorskiego Hieronima Rozrażewskiego (kodeks pelpliński, s. 56, hasło Rozenberk) — kościół św. Wawrzyńca odebrany luteranom, cała wieś luterańska, usunięty pastor w Juszkowie — źródło drukowane
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IX, hasło Rozemberk — kościół z 1746 r. fundacji przeora oliwskiego, filia Łęgowa od 1614, statystyka 1869 i 1885 — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis 1885 (Rosenberg, Kreis Danziger Höhe; parafia ewangelicka Sobowidz) — spis urzędowy
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 XII 1885, Kreis Danziger Höhe — źródło drukowane
- ks. W. Kujawski, „Repertorium ksiąg wizytacji kanonicznych biskupów kujawsko-pomorskich przechowywanych w Archiwum Diecezjalnym w Pelplinie, cz. II”, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 85 (2006) — repertorium archiwalne
- ks. W. Kujawski, „Repertorium ksiąg wizytacji kanonicznych biskupów kujawsko-pomorskich przechowywanych w Archiwum Diecezjalnym w Pelplinie, cz. I”, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 84 (2005), streszczenie księgi G11 (wizytacja 1649) — repertorium archiwalne
- Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 56, pozycja 255 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 21 — źródło drukowane
- Friedrich Berndt, mapa okolic od Gdańska do Tczewa, 20 grudnia 1599 roku, dawna sygnatura Reichsarchiv Danzig 300 PK I a 19, reprodukcja: Viktor Zirkwitz, „Die bauliche Entwicklung der Dorfkirche von der Ordenszeit bis zur Gegenwart im Gebiet des ehemaligen Freistaates Danzig”, odbitka częściowa z przygotowywanego dzieła „Das Dorf um Danzig”, Danzig 1940, tablice na s. 49–52, zastrzeżenie co do rysunków kościołów na s. 13 — źródło kartograficzne
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.