Smętowo Graniczne — cmentarz ewangelicki przy kościele

Z Wikipedii (PL)

Cmentarz ewangelicki w Smętowie Granicznym (po niemiecku Schmentau) zachował się jako cmentarz przykościelny przy dawnej świątyni ewangelickiej. Kościół — neogotycki, ceglany — wzniesiono tu w 1904 roku wraz z pastorówką; wtedy też przy nim założono miejsce pochówku. Do rejestru zabytków wpisano kościół, obecnie rzymskokatolicki pod wezwaniem Ciała i Krwi Pańskiej, wraz z pastorówką, dziś plebanią, pod numerem A-1671 z 4 sierpnia 1998 roku. Cmentarz nie jest wpisany do rejestru i figuruje w ewidencji konserwatorskiej. Dokument z 1326 roku zapisał Smętowo jako Smantow; w XIX wieku był to folwark królewskiej domeny Ostrowite. W wykazie wasali z lat 1774–1775 Smętowo figuruje wśród dóbr 51-letniego hrabiego Jakuba Czapskiego, mieszkającego w Mierzeszynie (Meisterwalde), a następnie jego zięcia i następcy, 29-letniego Maksymiliana Mielżyńskiego. W 1868 roku urzędowy podręcznik rejencji kwidzyńskiej opisywał *Schmentau* jako folwark. Notował tu 11 domów mieszkalnych i 196 mieszkańców, w tym 48 ewangelików i 148 katolików. Ewangelicy należeli do parafii *Neuenburg*; katolicy — do parafii *Lalkau*; dzieci należały do okręgu szkolnego *Czerwinsk*. Katolicy należeli tu do parafii w Lalkowach. Wykaz gmin ze spisu z 1 grudnia 1885 roku nie prowadzi Smętowa jako osobnej gminy: notuje je jako osadę o ośmiu domach i 129 mieszkańcach w obszarze dworskim Ostrowite (Osterwitt). Te same liczby — osiem domów i 129 mieszkańców — podaje Słownik geograficzny. Cały obszar dworski liczył wtedy 748…