Siwiałka — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Siwiałka — po niemiecku Schiwialken — to niewielka wieś na Kociewiu, nad Jeziorem Godziszewskim, sąsiadująca z Godziszewem. 🔴 Dwie rzeczy zapisano tu dotąd błędnie i obie wymagają sprostowania. Po pierwsze, powiat: wieś należała nie do Kreis Preußisch Stargard, lecz do Kreis Dirschau, czyli tczewskiego, w rejencji gdańskiej prowincji Prusy Zachodnie. Po drugie — i to zmienia obraz miejsca — nie była wsią katolicką z ewangelicką mniejszością, tylko odwrotnie. Wykaz gmin z 1885 roku, strona dwudziesta ósma, pozycja dwudziesta ósma, notuje w Schiwialken 392 mieszkańców, w tym 307 ewangelików i 85 katolików, przy parafii ewangelickiej w Sobowidzu. Ewangelicy stanowili więc blisko cztery piąte wsi. To samo potwierdza hasło Siwiałki w Słowniku geograficznym: wieś w powiecie tczewskim, z pocztą i parafią katolicką w Godziszewie o ćwierć mili, 15 gospodarstw gburskich i 19 zagród, 385 hektarów, z czego 308 roli, a w 1885 roku 47 domów i 85 dymów. ⚠ Stąd też brała się poprzednia pomyłka: przywoływana w opisie liczba 13 638 ewangelików i udział 20,8 procent dotyczyły powiatu starogardzkiego, a Siwiałka leżała w tczewskim. Nazwa niemiecka „Gardschau”, którą trzymało pole rekordu, to z kolei Godziszewo — sąsiednia wieś, występująca w spisie w kolumnie parafii katolickiej. 📌 Wspólnota, choć bez własnego kościoła, miała własną szkołę: jednoklasowa szkoła ewangelicka liczyła w 1887 roku 84 dzieci. Przy wsi Słownik odnotowuje też starożytny okop. W latach 1920–1939 wieś należała do Drugie…