Swarożyn — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Swarożyn, po niemiecku Swaroschin, leżał w powiecie tczewskim (Kreis Dirschau). 📌 W polskim i katolickim w większości Kociewiu wyróżniał się wyraźną obecnością ewangelicką — i to nie samym cmentarzem, lecz całym zespołem zabudowań. Rzecz to o tyle osobliwa, że trzy stulecia wcześniej wieś słynęła z czegoś wprost przeciwnego. 📌 Ksiądz Jakub Fankidejski pisze, że Swarożyn — od którego linia swarożyńska Czapskich wywodziła swój ród — „w lichych czasach reformacyi bardzo dobrych miał panów”. Andrzej ze Swarożyna podarował w 1566 roku klasztorowi w Pelplinie tysiąc talarów, a Mikołaja Swarożyńskiego wizytacja Rozrażewskiego z 1583 roku chwali jako nadzwyczaj gorliwego katolika. Stał tu wtedy kościół pod wezwaniem świętej Katarzyny, filialny wobec Lubiszewa; proboszcz lubiszewski przyjeżdżał z nabożeństwem co trzeci tydzień, a przybory do Mszy świętej trzymano na miejscu. Kto i kiedy świątynię ufundował, nie wiadomo; musiała być budowana na nowo w pierwszej połowie szesnastego wieku, skoro konsekrowano ją za biskupa Stanisława Karnkowskiego, rządzącego diecezją od 1567 do 1581 roku. Późniejsze wizytacje, siedemnasto- i osiemnastowieczne, już o niej milczą — najlepszy dowód, że zaginęła, prawdopodobnie w wojnach szwedzkich, które w tej okolicy poczyniły wielkie spustoszenia. Ewangelicka obecność przyszła tu więc późno, wraz z koleją i czasami pruskimi. W latach 1894–1895 wzniesiono neogotycki, ceglany kościół ewangelicki, obok stanęła plebania przy dzisiejszej ulicy Wyzwolenia 15,…