kaplica grobowa na cmentarzu ewangelickim w Sztumie

Z Wikipedii (PL)

Sztum (po niemiecku Stuhm) był miastem o przewadze katolickiej, ale ze sporą i starą gminą ewangelicką. Pruski spis z 1885 roku wykazał tu 2 238 mieszkańców: 1 347 katolików, 771 ewangelików, 102 Żydów i 18 osób w rubryce innych chrześcijan. Parafia obejmowała jednak także okolicę — statystyka kościołów ewangelickich Agathona Harnocha z 1890 roku liczy jej 4 600 dusz, pod patronatem magistratu, w diecezji Marienwerder, i notuje w ciągu roku 160 chrztów, 40 ślubów, 2 000 komunikantów i 80 pogrzebów; zimą odprawiano jedno nabożeństwo, latem dwa. Droga tej gminy do własnego dachu była wyjątkowo długa i dobrze udokumentowana. 27 czerwca 1570 roku miasto otrzymało od króla Zygmunta Augusta przywilej religijny i za królewską zgodą odprawiało nabożeństwa ewangelickie w kościele szpitalnym. Bernhard Schmid, inwentaryzator zabytków powiatu sztumskiego, opisał dalszy ciąg krok po kroku: wspólnota tworzy się pod koniec XVI wieku, w 1589 roku jako duchowny ewangelicki wymieniony jest Georg Fabricius z Byalken. 🔴 Świątynię, z której wtedy korzystano, źródła nazywają różnie — Schmid kościołem świętej Anny, Harnoch szpitalnym kościołem Świętego Ducha — zgodne są natomiast co do roku 1599, kiedy trzeba ją było oddać katolikom. Odtąd ewangelicy odprawiali nabożeństwa na ratuszu. Ratusz spłonął w 1683 roku; burmistrz Peter Mogge podarował potem miastu dom przy Rynku, służący za ratusz i zarazem salę modlitewną. W 1796 roku rozebrano i ten budynek, bo groził zawaleniem, a nabożeństwa przeniesi…