kaplica grobowa na cmentarzu ewangelickim w Sztumie
Stuhm
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- sztumski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicko-augsburska
Z Wikipedii (PL)
Cmentarz ewangelicki w Sztumie leży przy ulicy Kochanowskiego. Zachowały się na nim kaplica grobowa, ogrodzenie, część nagrobków i układ zieleni wysokiej; tuż obok rozciąga się dawny cmentarz żydowski, a cmentarz katolicki miasta założono przy innej ulicy. Rejestr zabytków województwa pomorskiego prowadzi to założenie jako cmentarz ewangelicki, datowany na przełom XVII i XVIII wieku oraz na początek XX wieku. Wpisano go pod numerem A-1384 decyzją z 20 maja 1993 roku; ochroną objęto także kaplicę i ogrodzenie. Ewidencja konserwatorska wymienia przy tej samej ulicy cmentarz wraz z ogrodzeniem, kaplicą, zachowanymi nagrobkami i układem zieleni wysokiej. Sztum (po niemiecku Stuhm) był miastem o przewadze katolickiej, ze wspólnotą ewangelicką. Zmianę nabożeństwa przeprowadził w Sztumie starosta Achacy Cema (Achaz von Zehmen), oddany — jak zapisał Agathon Harnoch — sprawie Ewangelii; 27 czerwca 1570 roku miasto otrzymało od króla Zygmunta Augusta przywilej religijny i za królewską zgodą odprawiało nabożeństwa ewangelickie w kościele szpitalnym. Świątynię tę źródła nazywają różnie: Bernhard Schmid, inwentaryzator zabytków powiatu sztumskiego, mówi o kościele świętej Anny, Harnoch o szpitalnym kościele Świętego Ducha; zgodne są co do roku 1599, kiedy trzeba ją było oddać katolikom. Po utracie kościoła szpitalnego ewangelicy odprawiali nabożeństwa w ratuszu. Sztumscy ewangelicy mieli przywilej królewski: wykaz duchownych pruskich Ludwiga Rhesy zapisał, że „gmina ewangelicka w Sztumie…
Źródła zewnętrzne
- kaplica grobowa na cmentarzu ewangelickim w Sztumie (Wikidata) — encyklopedia
- Cmentarz ewangelicki, Sztum — Zabytek.pl — kwerenda workflow
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 XII 1885, Kreis Stuhm — źródło drukowane
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 519 — źródło drukowane
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen” (hasło Stuhm); A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”; Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 XII 1885 Stuhm 68/2; Bär; Wojewódzka i gminne ewidencje zabytków — scalony wykaz cmentarzy gmina Sztum; B. Schmid, Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Westpreussen, Kreis Marienburg — źródło drukowane
- L. Rhesa, „Kurzgefaßte Nachrichten von allen seit der Reformation an den evangelischen Kirchen in Westpreußen angestellten Predigern”, Königsberg 1834, s. 248 — wykaz duchownych (druk 1834)
- „Der Kreis Stuhm. Ein westpreußisches Heimatbuch”, wyd. Heimatkreis Stuhm, 1975 (przedruk 2011; skan: westpreussische-gesellschaft.de, Heimatkreis Stuhm) — księga pamiątkowa powiatu
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 72 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.