Cmentarz mennonicki w Marynowach

Z Wikipedii (PL)

Cmentarz mennonicki w Marynowach (po niemiecku *Marienau*). Wieś lokowano w 1321 roku; do 1920 roku należała do Kreis Marienburg w Prusach Zachodnich, w latach 1920–1939 do Landkreis Großes Werder w Wolnym Mieście Gdańsku, a od 1939 roku do Reichsgau Danzig-Westpreußen. Ludzi tu nie ubywało: 724 mieszkańców w 1818 roku, 873 w 1873. Pruski spis powszechny z 1885 roku zastał w Marynowach 788 osób i pokazał, jak bardzo wieś była wyznaniowo pomieszana — 423 ewangelików, 248 katolików, 110 innych chrześcijan (na Żuławach zwykle mennonitów) i 7 Żydów. Ewangelicy należeli wówczas do parafii w *Marienburg*, dzisiejszym Malborku. Trzy wspólnoty żyły więc obok siebie: ewangelicka, z pastoratem poświadczonym od 1574 roku i własnym kościołem; katolicka, przy kościele świętej Anny z czternastego wieku; oraz mennonici, którzy stanowili znaczącą grupę wśród gospodarzy — odrębna wspólnota anabaptystyczna, nie luteranie. Sam cmentarz mennonicki założono w połowie osiemnastego wieku przy nieistniejącym już, rozebranym kościele ewangelickim, w centrum wsi przy dzisiejszej ulicy Topolowej. Zachowało się kilkanaście silnie zniszczonych nagrobków. Nekropolia jest nieczynna; w 2018 roku została uporządkowana i ustawiono przy niej tablicę informacyjną. 📌 Bernhard Schmid, opisując Marynowy w inwentarzu zabytków powiatu malborskiego, zapisał trzy tutejsze pomniki z nazwiskami: piaskowcową stelę Jacoba Pohlmanna, „współsąsiada w Rücknauerfelde, przełożonego kościoła w Marynowach”, urodzonego w 1740…