Cmentarz mennonicki w Stogach
Heubuden
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- malborski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- mennonicka
Z Wikipedii (PL)
Cmentarz mennonicki w Stogach — do 1945 roku Heubuden, na Wielkich Żuławach Malborskich (Gross-Werder) — zajmuje 2,6 hektara. Leży we wschodniej części wsi. Joanna Puppel i Marta Koszko uważają go za największy i dziś najlepiej zachowany cmentarz mennonicki w Polsce; leży obok współczesnego kościoła katolickiego, aleje dzielą go na sześć kwater. Autorki dodają, że cmentarze mennonickie w ogóle nierzadko przybierały kształt parków, porośniętych lipami, jesionami, dębami, kasztanowcami, żywotnikami, świerkami i daglezjami. Zachowało się około 260 obramowań grobów, czyli tumb, i 78 stel z bogatą symboliką; rośnie tu dąb liczący około 300 lat. Cmentarz jest wpisany do rejestru zabytków województwa pomorskiego pod numerem A-1250, decyzją z 30 sierpnia 1989 roku, jako cmentarz mennonicki; jest zachowany, choć wymaga opieki. Cmentarz przy mennonickim domu modlitwy wzmiankowano w 1755 roku, gmina przejęła go w 1905 roku, a karta Narodowego Instytutu Dziedzictwa datuje go na połowę XVIII wieku. Cmentarz był głównym miejscem pochówku wspólnoty Mennonitengemeinde Heubuden-Marienburg — nurtu staroflamandzkiego. Global Anabaptist Mennonite Encyclopedia nazywa ją największą wiejską gminą mennonicką wschodnich Niemiec. Chowano tu również miejscowych ewangelików. W ślad za zezwoleniem biskupa chełmińskiego Andrzeja Baiera z 17 czerwca 1768 roku ruszyła fala budowy mennonickich domów modlitwy. Narzucone nim wymiary widać w Lubieszewie (Ladekopp), gdzie dom modlitwy stanął w tym samym roku; …
Źródła zewnętrzne
- Cmentarz mennonicki w Stogach (Wikipedia) — encyklopedia
- Cmentarz mennonicki Stogi — Zabytek.pl — kwerenda workflow
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 XII 1885, Kreis Marienburg — źródło drukowane
- „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820 — spis urzędowy
- B. Schmid, „Die Bau- und Kunstdenkmäler des Kreises Marienburg”, Danzig 1919, s. 69 — źródło drukowane
- Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 145, pozycja 38 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 36 — źródło drukowane
- J. Puppel, M. Koszko, „Wizerunek cmentarza — w wymiarze języka, kultury, dziedzictwa — uwagi wstępne na przykładzie cmentarza mennonitów w Stogach Malborskich”, „Scripta Neophilologica Posnaniensia” 17, 2017, s. 515–520 — artykuł naukowy
- M. Koperska-Kośmicka, „Zanikanie. Cmentarze mennonickie w przestrzeni kulturowej Żuław”, „Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego” 22, 2013, s. 60–61 — artykuł naukowy
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.