Budzisz — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Budzisz, po niemiecku Budisch, był dawną wsią szlachecką w powiecie sztumskim; dziś należy do gminy Dzierzgoń. Okręg wójtowski i urząd stanu cywilnego miał w Prakwicach, pocztę w Dzierzgoniu, szkołę na miejscu, a parafię katolicką — jak notuje *Słownik geograficzny* — w Pozylii, czyli w dzisiejszej Żuławce Sztumskiej. *Słownik* liczy we wsi 1413 mórg obszaru, czternaście domów i 154 mieszkańców, wśród nich 56 katolików. Dzieje wsi *Słownik geograficzny* prowadzi od przywileju z 1326 roku, którym zapewniono Budischowi i Waplowi pole Prisdamus, dzierżone wcześniej przez ich dziada Lomothego; na tym polu powstała wieś Budisch, w 1393 roku nazwana Budziszem. W XVI stuleciu była razem z Chojtami w ręku rodziny Lokau; w 1593 roku dostał ją w działach rodzinnych Hans Loka, późniejszy starosta borzechowski, od 1603 roku żonaty z Urszulą Heidenstein z rodziny dziejopisa. Później Budzisz przeszedł przez ręce Gueldensternów i Zawadzkich do Łosiów, w 1772 roku był w zastawie klasztoru oliwskiego, a przy sekularyzacji dóbr duchownych stał się własnością rządu, który rozprzedał go w parcelach. W wykazie wasali z 1774 roku Budzisz figuruje jako majątek 30-letniej pani von Los, przebywającej w Polsce; według pruskich ksiąg hipotecznych należał do Róży Konstancji Potockiej z domu von Loß, potem do jej licznych spadkobierców, od 1796 roku do Andrzeja Pawłowskiego, a od 1805 roku do jego synów Józefa i Hieronima. W 1868 roku urzędowy podręcznik rejencji kwidzyńskiej opisywał *Budisch* jako wi…