Stogi Malborskie — dom modlitwy mennonicki (Heubuden)

Z Wikipedii (PL)

Stogi, do 1945 roku Heubuden, dawniej Hejbudy, to wieś olęderska na Wielkich Żuławach Malborskich, założona w 1562 roku i oddana w 1565 roku w dzierżawę osadnikom holenderskim. 📌 Nazwa jest starsza od wsi: wzięła się od „Howbude”, drewnianej szopy na siano pod trzcinowym dachem, postawionej w 1402 roku na łąkach zakonnych. Do 1920 roku miejscowość należała do powiatu malborskiego (Kreis Marienburg) w rejencji gdańskiej, w prowincji Prusy Zachodnie; po 1920 roku, jako teren na zachód od Nogatu, znalazła się w Wolnym Mieście Gdańsku, w powiecie Wielkie Żuławy. We wsi żyły obok siebie trzy wspólnoty i widać to w pruskim spisie powszechnym z 1 grudnia 1885 roku: na 450 mieszkańców przypadało 183 katolików, 171 osób w rubryce innych chrześcijan — a to na Żuławach zwykle mennonici — 95 ewangelików i jeden Żyd. Ewangelicy należeli do parafii w Malborku. Pomiary wcześniejsze i późniejsze potwierdzają tę mieszankę: w 1820 roku wśród 301 mieszkańców wsi było 202 mennonitów, w drugiej połowie dziewiętnastego wieku — 176 mennonitów obok 154 katolików i ewangelików razem wziętych, a w 1929 roku sama gmina mennonicka liczyła 1 092 członków i 358 dzieci poniżej 15. roku życia. To mennonici nadali Stogom znaczenie. Wieś była siedzibą flamandzkiej gminy mennonickiej Stogi–Malbork, powstałej w drugiej połowie szesnastego wieku i uchodzącej za największą wiejską gminę mennonicką na Żuławach i w Prusach; do 1728 roku zależała od gminy gdańskiej, potem stała się samodzielna, a nabożeństwa odpra…