Gdańsk — Kościół Najświętszej Marii Panny (Bazylika Mariacka)

Z Wikipedii (PL)

Kościół Najświętszej Marii Panny to największa świątynia Gdańska i serce miasta. Na tym miejscu stał kościół już około 1270 roku — przekaz wiąże go z księciem Świętopełkiem, który miał go wznieść w 1243 roku ku czci Marii Panny i na pamiątkę swojej matki Marii, a poświęcić miał go legat papieski Wilhelm z Modeny; budowla zginęła zapewne w 1308 roku, gdy Krzyżacy zniszczyli Gdańsk. Kamień węgielny nowej świątyni położono 28 marca 1343 roku za wielkiego mistrza Ludolfa Königa, co poświadcza łacińska inskrypcja nad drzwiami zakrystii, a prace ciągnęły się do 1502 roku; przebudowa w kościół halowy przypadła na XV stulecie. Wyszedł z tego ceglany kolos: długi na około 105,5 metra, szeroki na 66, ze sklepieniami sięgającymi 29 metrów i wieżą wysoką na jakieś 77,6 metra (według innych pomiarów 78–82). Wnętrze mogło pomieścić nawet 25 000 wiernych. Fundatorami ołtarzy, kaplic, rzeźb i obrazów byli gdańscy kupcy i rzemieślnicy, a że była to świątynia Głównego Miasta, kazania wygłaszano tu po niemiecku. Przejście na luteranizm nie było jednym aktem, lecz ciągiem kilkudziesięciu lat. Pierwsze luterańskie kazanie wygłosił Jakub Hegge 13 lipca 1522 roku, w niedzielę Małgorzaty, na Górze Gradowej, a z mariackiej ambony przemówił — jak ustala Hermann Freytag, powołując się na pismo rady do biskupa z 28 września — 27 września 1523 roku; Ewangelia rozbrzmiewała tu już w 1524, a pierwszym duchownym ewangelickim był franciszkanin Aleksander, który ustąpił w 1525 roku podczas wielkiego tumultu.…