Gdańsk — Kościół Najświętszej Marii Panny (Bazylika Mariacka)

Źródła zewnętrzne

• Hirsch, Theodor: Geschichte der Ober-Pfarrkirche von St. Marien in Danzig, Bd. 2 (Kirchengeschichte seit der Reformation), Danzig 1847 — monografia historyczna (cyfrowa, pełny tekst)
• Kościelak, Sławomir: Od tez Marcina Lutra do kazań Jacoba Heggego. Kościół w Gdańsku w przededniu pierwszych wystąpień reformacyjnych, OiRwP LXIII (2019), s. 63–90 — artykuł naukowy recenzowany (Open Access)
• S. Kościelak, „Luteranie, katolicy, kalwiniści w Gdańsku. Bilans konfrontacji i koegzystencji w trzech pierwszych wiekach od wystąpienia Marcina Lutra”, „Gdański Rocznik Ewangelicki”, t. XI, 2017; S. Kościelak, „Gdańsk XVI–XVIII wieku — bezpieczna przystań dla religijnych uchodźców?”, Studia Historica Gedanensia t. V (2014) — artykuł naukowy
• R. Perucki, „Kościoły, parafie ewangelickie w Gdańsku, organiści, carilloniści, kapelmistrzowie, kantorzy i ich dzieła oraz organmistrzowie związani z kościołem protestanckim od reformy Lutra do 1945 roku”, „Gdański Rocznik Ewangelicki” vol. VI, 2012, s. 105–131 — artykuł naukowy
• Neues Adreßbuch für Danzig und die städtischen Vororte… 1910, cz. IV, s. 62–65 (kościoły ewangelickie) — księga adresowa
• A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 377–378, 378, 381, 382 — źródło drukowane
• „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, t. II, hasło „Gdańsk” — źródło drukowane
• „Handbuch für die Evangelischen in Danzig”, Danzig 1919, s. 214, 35, 36, 37, 38, 41 — źródło drukowane
• „Evangelisches Kirchenblatt. Monatsschrift für evangelisches Leben in Polen”, Poznań, nr 5, luty 1924 — prasa
• J. T. Maciuszko, „Początki Reformacji w Gdańsku i na Pomorzu”, „Gdański Rocznik Ewangelicki” VI (2012), s. 266 — opracowanie
• B. Ranisch, „Beschreibung Aller Kirchen-Gebäude der Stadt Dantzig”, Danzig 1695, s. 1–2 — źródło drukowane
• E. Blech, „Die St. Maria-Magdalenen-Kapelle zu St. Marien in Danzig”, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins” 44 (1902), s. 225–242 — artykuł naukowy
• A. Hinz, „Die Ober-Pfarrkirche zu St. Marien in Danzig und deren seltener und reicher Schatz von mittelalterlichen Paramenten”, Danzig 1865, s. 12 — źródło drukowane
• H. Freytag, „Wie Danzig evangelisch wurde”, Danzig 1902, s. 21, 23 — źródło drukowane
• Th. Hirsch, „Die Ober-Pfarrkirche von St. Marien in Danzig in ihren Denkmälern und in ihren Beziehungen zum kirchlichen Leben Danzigs überhaupt”, t. 1, Danzig 1843, s. 44–46 — źródło drukowane
• „Neues Adreßbuch für Danzig und seine Vororte”, Danzig 1897, cz. III, s. 73–75 (kościoły ewangelickie) — księga adresowa
• „Neues Adreßbuch für Danzig und seine Vororte”, Danzig 1905, cz. IV, s. 60–63 (kościoły ewangelickie) — księga adresowa
• „Neues Adreßbuch für Danzig und seine Vororte”, Danzig 1914, cz. IV, s. 61–63 (kościoły ewangelickie) — księga adresowa
• „Neues Adreßbuch für Danzig und seine Vororte”, Danzig 1918, cz. IV, s. 58–60 (kościoły ewangelickie) — księga adresowa
• „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 18 — źródło drukowane
• „Das Zwischenmanuskript zum Altpreußischen evangelischen Pfarrerbuch”, Hamburg 2012–2014 (QMS 19), t. 1, s. 69, 83, 110; t. 2, s. 352, 486, 511, 675, 677; t. 3, s. 739, 816, 870, 902, 909, 924, 985; t. 4, s. 1228, 1263; t. 5, s. 1453, 1458, 1485; t. 6, s. 1575, 1694, 1748; t. 7, s. 1944 — źródło drukowane
• „Berlinische Nachrichten von Staats- und gelehrten Sachen”, 28 września 1835 roku, s. 7 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Königsberger Hartungsche Zeitung” (Königsberg), 23 listopada 1861 roku, s. 5 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Deutsche Bauzeitung”, 21 lipca 1870 roku, s. 2 (obraz strony: Bayerische Staatsbibliothek, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Der Reichsbote” (Berlin), 15 lipca 1879 roku, s. 3 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Königsberger Hartungsche Zeitung” (Königsberg), 12 maja 1880 roku, s. 6 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Bonner Zeitung” (Bonn), 6 października 1886 roku, s. 3 (obraz strony: Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Königsberger Hartungsche Zeitung” (Königsberg), 9 października 1891 roku, s. 6 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Norddeutsche allgemeine Zeitung”, 23 sierpnia 1893 roku, s. 3 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Ostpreußische Zeitung”, 9 września 1918 roku, s. 6 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Sächsische Staatszeitung”, 14 stycznia 1920 roku, s. 5 (obraz strony: SLUB Dresden, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Westdeutsche Landeszeitung”, 28 grudnia 1927 roku, s. 7 (obraz strony: Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Deutscher Reichsanzeiger und Preußischer Staatsanzeiger”, 10 czerwca 1929 roku, s. 1 (obraz strony: Universitätsbibliothek Mannheim, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Weißeritz-Zeitung”, 23 lipca 1930 roku, s. 3 (obraz strony: SLUB Dresden, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Vorwärts”, 30 września 1931 roku, s. 3 (obraz strony: Bibliothek der Friedrich-Ebert-Stiftung, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Frankenberger Tageblatt”, 24 marca 1934 roku, s. 10 (obraz strony: SLUB Dresden, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Viernheimer Volkszeitung”, 7 stycznia 1937 roku, s. 3 (obraz strony: MARCHIVUM Mannheim, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Harburger Anzeigen und Nachrichten”, 24 maja 1938 roku, s. 2 (obraz strony: Staats- und Universitätsbibliothek Hamburg, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Sächsische Volkszeitung”, 24 grudnia 1938 roku, s. 3 (obraz strony: SLUB Dresden, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• W. Z. Łyjak, „Katalog reklamowy firmy organmistrzowskiej »August Terletzki« z Elbląga (1857–1908)”, „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” 1999, nr 1, s. 54 — artykuł naukowy
• W. Grochowska, „Rozproszony, lecz niezaginiony. Losy poliptyku św. Mikołaja z około 1435 r. z kościoła Najświętszej Marii Panny w Gdańsku”, „Porta Aurea” 18, 2019, s. 43–46, 55, 57, 66 — artykuł naukowy
• R. Kobe, „Isaac van den Blocke, malarz i menonita w Gdańsku na początku XVII w. Czy jest coś menonickiego w jego obrazach »Przed potopem« oraz »Wąska i przestronna droga«?”, „Porta Aurea” 15, 2016, s. 51 — artykuł naukowy
• C. Drese, „»…was für ein Blutbad wäre nicht zu sorgen?« Zu den Streitigkeiten in Danzig 1674/1675 oder: Ägidius Strauch, ein in Wittenberg geprägter Lutheraner”, „Zapiski Historyczne” 75, 2010, z. 4, s. 42 — artykuł naukowy
• L. Lewandowska, „Początki pietyzmu w Gdańsku. Przedmowa Samuela Schelwiga do »Gründliches und wolgesetztes Bedencken, Von der Pietisterey« (1693)”, „Zapiski Historyczne” 85, 2020, z. 4, s. 135 — artykuł naukowy
• P. Birecki, „Przestrzeń liturgiczna kościołów ewangelickich w Prusach Królewskich”, „Studia Elbląskie” 26, 2025, s. 37, 39 — artykuł naukowy
• B. Noworyta-Kuklińska, „Zbiory sztuki Kościoła Mariackiego w Gdańsku. Uwarunkowania historyczne”, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 106, 2016, s. 117–122 — artykuł naukowy
• S. Kościelak, „Brytyjskie grupy wyznaniowe w Gdańsku w XVII–XVIII (XIX) wieku”, „Studia Elbląskie” 21, 2020, s. 30, 39 — artykuł naukowy
• B. Gryzio, „Inkunabuły z biblioteki kościoła św. Jana w Gdańsku”, „Libri Gedanenses” 31/32, 2015, s. 14 — artykuł naukowy
• K. Cieślak, „Ambona z kościoła św. Jana w Gdańsku. Przyczynek do twórczości Izaaka van den Blocka”, „Acta Universitatis Nicolai Copernici. Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo” 25, 1994, s. 35, 42 — artykuł naukowy
• B. Jakubowska, „Ołtarz »Rozesłania apostołów« z kościoła Mariackiego w Gdańsku”, „Roczniki Humanistyczne” 35, 1987, z. 4, s. 49–54 — artykuł naukowy
• J. Możdżeń, „The Beginnings of the Reformation in the Light of Gdańsk and Königsberg Chroniclers of the First Half of the 16th Century: the Activity of the First Reformers”, „Zapiski Historyczne” 82, 2017, z. 1, s. 81, 83–84, 92 — artykuł naukowy
• W. Bickerich, „Des Comenius Aufträge in Danzig 1641 und die Verbindung der Unität mit den Reformierten in Danzig”, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins” 55, 1913, s. 125–147 — artykuł naukowy
• P. Schmidt, „Pater Dr. Alexander. Ein Nachtrag zur Geschichte der Danziger Trinitatiskirche”, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins” 44, 1902, s. 215–224 — artykuł naukowy
• E. Blech, „Die St. Maria-Magdalenen-Kapelle zu St. Marien in Danzig”, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins” 44, 1902, s. 225–241 — artykuł naukowy
• Paul Theodor Schmidt, „Der Streit über den Besitz der Danziger Trinitatiskirche im Jahre 1650”, „Altpreußische Monatsschrift” 41, 1904, s. 145–179 — artykuł naukowy
• Erich Keyser, „Beiträge zur Bau- und Kunstgeschichte der Danziger Marienkirche”, „Altpreußische Forschungen” 19, 1942, s. 200–212 — artykuł naukowy
• George Cuny, „Beiträge zur Kunde der Baudenkmäler in Westpreußen”, „Mitteilungen des Coppernicus-Vereins für Wissenschaft und Kunst zu Thorn” 12, 1899, s. 31–32 — artykuł naukowy
• „Aus der Schatzkammer der Marienkirche zu Danzig”, „Altpreußische Monatsschrift” 7, 1870, s. 735–736 — artykuł naukowy
• Bernhard Schmid, „Niederländische Glocken und Glöckchen in Westpreußen”, „Mitteilungen des Coppernicus-Vereins für Wissenschaft und Kunst zu Thorn” 25, 1917, s. 2–5 — artykuł naukowy
• „Literarische Zeitung”, 11 października 1843 roku, s. 7 (obraz strony: Bayerische Staatsbibliothek, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Berlinische Nachrichten von Staats- und gelehrten Sachen”, 12 kwietnia 1844 roku, s. 3 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Allgemeine musikalische Zeitung”, 2 czerwca 1847 roku, s. 8 (obraz strony: Bayerische Staatsbibliothek, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Rhein- und Mosel-Bote” (Koblenz), 12 marca 1854 roku, s. 5 (obraz strony: Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Königlich Preußischer Staats-Anzeiger”, 7 grudnia 1862 roku, s. 1 (obraz strony: Bayerische Staatsbibliothek, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „National-Zeitung”, 1 listopada 1878 roku, s. 5–6 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Der Reichsbote” (Berlin), 19 października 1883 roku, s. 5 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Echo des Siebengebirges”, 14 listopada 1883 roku, s. 1 (obraz strony: Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Hannoverscher Kurier” (Hannover), 3 maja 1887 roku, s. 3 (obraz strony: Gottfried Wilhelm Leibniz Bibliothek, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Schwäbischer Merkur”, 20 grudnia 1889 roku, s. 2 (obraz strony: Württembergische Landesbibliothek, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Deutscher Reichsanzeiger und Preußischer Staatsanzeiger”, 9 kwietnia 1890 roku, s. 8 (obraz strony: Universitätsbibliothek Mannheim, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Der Reichsbote” (Berlin), 6 lutego 1896 roku, s. 5 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Norddeutsche allgemeine Zeitung”, 10 sierpnia 1898 roku, s. 5 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Deutsche Zeitung”, 27 maja 1899 roku, s. 7 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Der Reichsbote” (Berlin), 4 lipca 1899 roku, s. 9 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Königsberger Hartungsche Zeitung” (Königsberg), 8 czerwca 1902 roku, s. 9 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Freiberger Anzeiger und Tageblatt”, 21 lipca 1906 roku, s. 5 (obraz strony: SLUB Dresden, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Der Tag”, 18 czerwca 1914 roku, s. 4 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Langenberger Zeitung”, 23 lutego 1928 roku, s. 2 (obraz strony: Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Kölnische Zeitung”, 26 marca 1929 roku, s. 13 (obraz strony: Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Dresdner Nachrichten”, 29 czerwca 1929 roku, s. 5 (obraz strony: SLUB Dresden, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Karlsruher Zeitung”, 22 maja 1930 roku, s. 4 (obraz strony: Badische Landesbibliothek, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Hannoverscher Kurier” (Hannover), 23 września 1930 roku, s. 6 (obraz strony: Gottfried Wilhelm Leibniz Bibliothek, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• „Kölnische Zeitung”, 4 kwietnia 1943 roku, s. 5 (obraz strony: Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
• E. Praetorius, »Evangelisches Danzig«, cz. 2, rękopis XVIII w. (Staatsbibliothek zu Berlin, Ms. boruss. fol. 268), k. 140r, 141r, 149r — źródło archiwalne
• „Historische Notizen, die St. Marien-Kirche betreffend”, w: G. Löschin (zebr.), „Beiträge zur Geschichte Danzigs und seiner Umgebungen”, z. 2, Danzig 1837, s. 75–85 (Pomorska Biblioteka Cyfrowa) — artykuł naukowy
• Siewert, „Geschichte der Reformation in Danzig bis zu ihrer gänzlichen Unterdrückung im Jahre 1526”, „Preußisches Provinzial-Kirchenblatt” 3, Königsberg 1841, s. 144–170, 197–233 (Pomorska Biblioteka Cyfrowa) — artykuł naukowy
• Siewert, „Geschichte der Reformation in Danzig von 1536 bis 1558”, „Preußisches Provinzial-Kirchenblatt” 4, Königsberg 1842, s. 182–210 (Pomorska Biblioteka Cyfrowa) — artykuł naukowy
• E. Keyser, „Die Stadt Danzig”, Stuttgart 1925, s. 107–109 — źródło drukowane
• P. Birecki, „Prusy Królewskie i Książęce. Dwa światy sztuki luterańskiej”, „Studia Elbląskie” XXII (2021), s. 42–43 — artykuł naukowy
• D. Gucewicz, „(Od)budowa. Diecezja gdańska w okresie powojennym (1946–1948)”, ipn.gov.pl, stan na 11 listopada 2026 roku — artykuł popularnonaukowy

Połączone źródła: koscioly_json