Lichnowy — dawny kościół ewangelicki (Groß Lichtenau, nieistniejący)
Groß Lichtenau
- Rok powstania
- 1843
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- malborski
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicko-augsburska
Z Wikipedii (PL)
W Lichnowach (po niemiecku Groß Lichtenau) na Żuławach Malborskich kościoła ewangelickiego już nie ma — po drugiej wojnie światowej budowlę rozebrano. W południowej części wsi zachowały się szczątki cmentarza ewangelickiego. Obok gminy ewangelickiej działała we wsi rzymskokatolicka parafia świętej Urszuli z gotyckim kościołem, który stoi do dziś. Wieś wzmiankowano w 1254 roku, a przywilej lokacyjny wystawiono dla niej w Malborku w dzień Oczyszczenia Najświętszej Maryi Panny. Słownik geograficzny datuje go na 1321 rok i przypisuje wielkiemu mistrzowi Karolowi z Trewiru, dodając, że dokumenty tej grupy — obok Lichnów także dla Lichnówek i Marynów (Marienau) — wystawiał w jego imieniu wielki komtur Werner von Orseln. Harnoch wymienia przy Lichnowach samego Orselna i tytułuje go wielkim mistrzem, choć godność tę objął dopiero w 1324 roku i piastował do 1330 roku. Według Hermanna Eckerdta (1868) w czasach krzyżackich proboszczem w Lichnowach, po niemiecku Groß Lichtenau, był Johann von Wildenberg, wysłany w 1362 roku do Pragi, do cesarza, jako poseł i doradca komtura toruńskiego w sprawie duchownej; parafia miała tu sześć wolnych włók, podczas gdy zwykle było ich cztery. Według Wiesława Długokęckiego pierwsza wzmianka o parafii pochodzi z 1316 roku, kiedy należącą do Lichnów kaplicę w Lisewie Malborskim uposażono dwoma łanami; w 1355 roku mieszkańców Parszewa zobowiązano do oddawania mesznego, czyli daniny dla duchownego, księdzu w Lichnowach, od którego przyjmowali sakramenty, a…
Źródła zewnętrzne
- Kwerenda internetowa atlasu z 18 czerwca 2026 roku — kwerenda webowa
- Lichnowy (Groß Lichtenau), infopl.info — audyt workflow
- ks. W. Zawadzki, „Archiwum Ewangelickiej Superintendentury i Parafii Malborskiej. Próba analizy wstępnej”, „Studia Elbląskie” 2 (2000), s. 61–96 (wykaz parafii za: E. Dormann, „Geschichte des Kreises Marienburg”, Danzig 1862, s. 77 nn.) — artykuł naukowy
- „Kirchliches Amtsblatt des Königlichen Konsistoriums der Provinz Westpreussen”, Danzig 1913, nr 12 — dziennik urzędowy konsystorza
- „Kirchliches Amtsblatt des Königlichen Konsistoriums der Provinz Westpreussen”, Danzig 1913, nr 6 — dziennik urzędowy konsystorza
- A. Hartwich, „Geographisch-historische Landes-Beschreibung derer dreyen im Pohlnischen Preussen liegenden Werdern”, Königsberg 1723 — opis topograficzny
- H. Eckerdt, „Geschichte des Kreises Marienburg”, Marienburg 1868 — monografia
- B. Schmid, „Die Bau- und Kunstdenkmäler des Kreises Marienburg”, Danzig 1919, s. 136, 137, 138, 139, 140 — źródło drukowane
- „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, t. V, hasło „Lichnowy” — źródło drukowane
- H. Eckerdt, „Geschichte des Kreises Marienburg”, Marienburg 1868, s. 162, 52 — źródło drukowane
- A. Hartwich, „Geographisch-historische Landes-Beschreibung derer dreyen im Pohlnischen Preußen liegenden Werdern”, Königsberg 1723, s. 118, 228, 229, 321, 76, 88 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 35 — źródło drukowane
- „Das Zwischenmanuskript zum Altpreußischen evangelischen Pfarrerbuch”, Hamburg 2012–2014 (QMS 19), t. 1, s. 228; t. 2, s. 449, 551, 565, 659; t. 3, s. 811, 904, 931; t. 6, s. 1572, 1782; t. 7, s. 1924 — źródło drukowane
- J. Loewenberg, „Oscar Peschels Doctor-Dissertation und erste Correspondenz an die »Allgemeine Zeitung«”, „Allgemeine Zeitung” (Monachium), 6 października 1884 roku, s. 3 (obraz strony: Bayerische Staatsbibliothek, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- J. Wiśniewski, „Protestanci, menonici i Żydzi w diecezji pomezańskiej (XVII — XVIII w.) w protokołach wizytacyjnych parafii”, „Studia Elbląskie” XVIII, 2017, s. 38–39, 50–51 — artykuł naukowy
- P. Birecki, „Konflikty o kościoły pomiędzy katolikami a protestantami w Prusach Królewskich i Książęcych w I połowie XVII wieku”, „Studia Elbląskie” XXI, 2020, s. 11 — artykuł naukowy
- W. Długokęcki, „Najstarsza organizacja parafialna na Żuławach Wielkich (do połowy XV w.)”, „Studia Elbląskie” XX, 2019, s. 19–20 — artykuł naukowy
- Księgi parafii ewangelickiej w Lichnowach (Groß Lichtenau): zapiski z lat 1742–1799 i spis pastorów z lat 1748–1796, Ewangelickie Archiwum Centralne w Berlinie (EZA), sygn. 6625 (Archion 226726 i 226723) — źródło archiwalne
- P. Birecki, „Prusy Królewskie i Książęce. Dwa światy sztuki luterańskiej”, „Studia Elbląskie” XXII (2021), s. 36 — artykuł naukowy
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.