Tczew — zbór baptystyczny (kolebka baptyzmu na Pomorzu)

Z Wikipedii (PL)

Tczew, po niemiecku Dirschau, leżał w powiecie tczewskim, w rejencji gdańskiej i prowincji Prusy Zachodnie; w latach 1920–1939 znalazł się w granicach II Rzeczypospolitej, w województwie pomorskim. ⚠ W wykazie gmin ze spisu z 1 grudnia 1885 roku wiersz noszący nazwę Dirschau — 168 mieszkańców, wśród nich 119 ewangelików, 48 katolików i jedna osoba wyznania mojżeszowego — nie opisuje miasta: przypisano mu parafię ewangelicką, która w całym powiecie nie powtarza się ani razu, a i sama liczba mieszkańców jest dla miasta powiatowego stanowczo za mała. Baptyści pojawili się w Tczewie w 1850 roku. Pierwsi wyznawcy — ślusarze maszynowi ochrzczeni na Dolnym Śląsku — przybyli do pracy przy budowie mostu kolejowego, a wspólnota wyrosła z pracy misyjnej zboru w Elblągu, założonego w 1844 roku. Samodzielny zbór ukonstytuował się 27 marca 1859 roku i liczył wraz z placówką w Skarszewach 95 osób; był trzecim zborem baptystycznym Pomorza Wschodniego, po Elblągu z 1844 roku i Gajdach koło Morąga z 1855 roku. Rósł szybko: 230 osób w 1867 roku i 324 członków w szczytowym 1874 roku. Tczewscy baptyści sami zakładali placówki — w Gdańsku, gdzie zbór powstał w 1859 roku i usamodzielnił się w grudniu 1875 roku, w Skarszewach i w Malborku. Pierwszą kaplicę urządzono w 1867 roku w kupionym i przebudowanym parterowym domu z czerwonej cegły przy ulicy Sambora 15; w lipcu 1910 roku dom rozebrano, a jesienią tego samego roku wzniesiono na tym miejscu murowaną kamienicę z kaplicą i częścią mieszkalną — b…