Pręgowo Żuławskie

Z Wikipedii (PL)

Nieistniejący kościół ewangelicki w Pręgowie Żuławskim (po niemiecku Prangenau), gmina Nowy Staw, powiat malborski. Wieś była wielowyznaniowa: w XVII wieku stały tu dwa kościoły o konstrukcji ryglowej — ewangelicki i katolicki pod wezwaniem świętego Mikołaja (ten drugi z murowaną zakrystią, sprzedany w drugiej połowie XVII wieku do Nowego Stawu). Oba ucierpiały w czasie wojen polsko-szwedzkich. Kościół ewangelicki, stojący w miejscu dzisiejszego boiska, po zniszczeniach odbudowano, a po pożarze w drugiej połowie XVIII wieku wzniesiono w ciągu roku nowy budynek; Narodowy Instytut Dziedzictwa datuje go na 1768 rok i ewidencjonuje jako „ruiny kościoła ryglowego” (karta zielona z 1959 roku). Była to budowla ryglowa o wymiarach 13,1 × 7,8 m, bez wieży. Do dziś nie zachowała się. Z kościołem związany był cmentarz ewangelicki, po którym nie ma śladu; niezależnie od niego NID kartuje w Pręgowie Żuławskim cmentarz ewangelicki datowany na drugiej połowy XIX wieku (karta cmentarza z 1985 roku). Miejscowi mennonici, jako odrębna wspólnota anabaptystyczna, należeli do zboru Ladekopp. W centrum wsi, przy głównej drodze, stoi kamienna kapliczka, przy której leżą dwa kamienie polne z wyrytymi gmerkami i datą 1756 na jednym z nich. 🟡 Odczyt spisu z 1910 roku przypisuje tę miejscowość parafii ewangelickiej w Lublewie Gdańskim — i to budzi wątpliwość: dzieli je 32 kilometrów, a więc znacznie więcej, niż obejmowała zwykle parafia. Możliwe, że przy odczycie pomylono miejscowości o podobnej nazwi…