Cantus Mare Schola Cantorum

# Cantus Mare / Schola Cantorum # Zrodlo: https://youtu.be/eY1GJvjaJng # Data nabozenstwa: 2022-05-07

Wielkie prawa zastrzeżone. Obediens, usque adornem, Morte, Mate, etrucis. Robter quod Deus exaltavit ilum, Adelijin wie Nohme Fod subramen, amen. Christus status est novis, Oteries, Pusque ad mortem, Mordę a te Kruci Zdjęcia i montaż Dzień dobry Państwu. Mam wielki zaszczyt powitania Państwa na drugim koncercie nowego cyklu koncertowego "Cantus Mare", który odbywa się w tej wspaniałej świątyni w Sopocie. Dziś koncert wyjątkowy, koncert, który jak najbardziej pasuje do tego miejsca, jako że dziś gościmy z Hale Cantorum Katedry Muzyki Kościelnej Akademii Muzycznej w Gdańsku, którą prowadzi Sławomir Brąk.

Rozpoczęliśmy od Chorału Gregoriańskiego, od Graduału. Od tego się przecież wszystko zaczyna, niezależnie od tego, czy mamy do czynienia z pieśniami Lutra, czy też mamy do czynienia z liturgią katolicką. I właśnie za moment kompozytor, który w sposób genialny potrafił połączyć, można powiedzieć, oba wyznania, bo z jednej strony był kompozytorem protestanckim, a z drugiej strony napisał mszę typowo katolicką, która uznawana jest za jego najwspanialsze dzieło albo jedno z najwspanialszych. A tym kompozytorem był nie kto inny, tylko Jan Sebastian Bach.

Urodził się w Eisenach. Pierwsze lekcje muzyki pobierał w tym samym kościele, w którym działał Luther, ale 200 lat wcześniej. Jego muzyka spełnia wszelkie wymagania które w owym czasie obowiązywały. No zresztą powiedzmy sobie szczerze, sam Bach mawiał o sobie, że jest najemnym kantorem, piszący muzykę na zamówienie. I rzeczywiście napisał mnóstwo utworów, ale niekoniecznie są to utwory, które są wykorzystywane w liturgii mszy świętej. Jeśli chodzi o muzykę organową, to chyba jest tylko jeden taki utwór, to jest "Preludium" i "Fuga potrójna" Ezdur Jana Sebastiana Bacha.

Ona jest tam wykorzystywana, po prostu fugę "Preludium" grywało się na początku liturgii, natomiast fugę po jej zakończeniu. Natomiast cała reszta kompozycji Jana Sebastiana Bacha związana jest bardzo ściśle ze świętami kościelnymi, myślę tutaj chociażby o jego kantatach, z innymi uroczystościami i naprawdę jest tego bardzo dużo. Bardzo często zresztą słuchając muzyki Jana Sebastiana Bacha mamy takie wrażenie, że gdzieś już to było. Ale takie to były czasy, że kompozytorzy czerpali obficie nie tylko z twórczości innych kompozytorów, którzy w tamtym czasie działali, ale również czerpali obficie z twórczości własnej, czyli utworów, które wcześniej powstawały.

Zresztą musieli pisać muzykę praktycznie na każdą okazję, szczególnie ci, którzy byli najemnymi kantorami, tak jak Jan Sebastian Bach, w związku z tym musiały powstawać coraz to nowe kompozycje, a nie sposób było ich wytworzyć po prostu tyle. Rozpoczniemy od preludium chorałowego Jana Sebastiana Bacha. Preludia chorałowe to jest element w muzyce organowej bardzo często spotykany. W tej chwili coraz częściej na przykład organiści już nie grają tych większych kompozycji typu "Preludium" i "Fuga" w takiej kolejności, w jakiej znajdujemy to w zapisie nutowym, ale korzystają z praktyki, która obowiązywała za czasów Bacha, czyli na przykład grają preludium, potem na przykład dwa preludia chorałowe i pojawia się Wreszcie ta fuga.

My usłyszymy preludium chorałowe na początek na organach tej świątyni, a potem posłuchamy pieśni ze zbioru "Gastliche Lieder". To są pieśni duchowne, pieśni religijne, różnie się to tłumaczy, natomiast nie są to pieśni stricte liturgiczne i o tym musimy pamiętać. I tych pieśni usłyszymy cztery. Polskie tłumaczenia, pozwolę sobie podać, mam nadzieję, że są prawidłowe, aczkolwiek trudno tłumaczyć, z takiego języka, który obowiązywał za czasów Jana Sebastiana Bacha. "Przełam na pły moje biedne serce, źródło wszelkiego dobra, dzień się kończy, słońce zachodzi i rozpoczyna się gorzki czas cierpienia".

A preludium chorałowe zagra na organach Marlena Necci, a potem już oczywiście Schola Cantorum Katedry Muzyki Kościelnej Akademii Muzycznej w Gdańsku pod dyrekcją Sławomira Bronka. Zatem część pierwsza koncertu, czyli Jan Sebastian Bach. Dziękuję. Muzyka Dziękuję. Muzyka Wyschaj zwaj, my Godestręce, my Godestręce, Wyschaj zwaj. Ach, my Scherce, große Scherce, there is no view of the night. Zdjęcia i montaż Jesu, deinem Schatz jest tu, Dejem Schatz jest tu. Jesu, deinem Schatz, umyśle, Irwin, ich, deinem Ziemestrach, Klaski iść wierdzi, że wierdzi, jak wierdzi, wierdzi, wierdzi, wierdzi.

Zostrzegnij się, niech z wersji, A Gosp, A Gosp, A Gosp! Jesu, wersji, wersji jest kopt! Daj, szczęście stąd. Stiere mare Schęce, Herze, Grazu, Fęce, Daj genüdy zwią. Lege moje szalne zeile, Lege grafunk oba zeile. Lase pęstej höre Ich widmi z reponerem Naie dame na Wielu bisnemu jen, mistrowny węb i swój, tydę wierą. A z nas wyszczaj w ogóle zają, Jeden, aleluja, alem. Dziękuje za oglądanie. Muzyka Zdjęcia i montaż Dęba, przystyl, odchowę, wierzy, I tu stąd krasz, jest złej, a wienerzaj, w słońem lud, jest złejstwem, jest złejstwem.

Daj mój potosław, a błogę na naje pewnie! In naje rada, o raiom naje wejre, Wielkie prawa Die liberale Seid, der irre Tamerad, unbreite węglichstost die grosse Węgunkwad Ami, my Jesu, zisów i wśród nienego. On, thyęfą, na iwęstwem. Zobaczymy, jak w wierdził się zimę. Zabarowań Wydaje się, że w tym samym Zdjęcia i montaż Tam i wyszlić wikrofaję i metrę, Ipstą peralferad, Lastaję paskigą, Kanskabe węzesno Ułdższa w domach Ułdżesznos z niebestni Ist węzda schneidem Las mi sterce nden, Pan Jezu, amnist, O nas, wie jazdol, I schlost wie ennist.

I milka, silnic, milu, terwi, Zdjęcia i montaż To była, proszę Państwa, muzyka Jana Sebastiana Bacha, kompozytora, który, jak już mówiłem, potrafił połączyć oba wyznania, pisząc jedną z najwspanialszych katolickich mszy. Ale stało się tak prawdopodobnie dlatego, że Bach który nigdy nie został zapomniany, jak to się potocznie przyjmuje, bo jego muzyka funkcjonowała w twórczości i w myślach kompozytorów, którzy działali po nim. Bach po prostu starał się w pewnym okresie swojego życia, zanim osiadł na stałe w Lipsku, o różne posady w różnych miejscach i starał się również o posadę kantora w Dreźnie, a w Dreźnie panował król wtedy polski August Mocny.

Tę posadę otrzymał Jan Dismas Zelenka, czeski kompozytor, który właśnie bywa nazywany katolickim Bachem. Ale my pozostaniemy w okresie baroku, pozostaniemy przy polskim kompozytorze, który należy do jednych z najwybitniejszych mistrzów, w ogóle tego okresu. Bach tworzył uschyłku muzyki barokowej, tworzył muzykę wielogłosową, w momencie, w którym przestawała ona być po prostu modna. Natomiast ten kompozytor urodził się 20 lat wcześniej. Urodził się na Śląsku, no to ciekawa postać, bo urodził się w rodzinie wyzwolonych kmieci, tak to się nazywało.

To pochodzenie od wyzwolonych kmieci, którzy mieli własne gospodarstwo, pozwoliło mu studiować w Pradze. Studiował na Uniwersytecie Karola, potem przyjął święcenia kapłańskie i przez długi czas swojego życia był kapelmistrzem kapeli katedralnej na Wawelu. Grzegorz Gorczyca, ale do historii muzyki przeszedł już pod innym nazwiskiem, jako ów wyświęcony mistrz muzyczny, jako Grzegorz Gerwazy Gorczycki. Jeden z najwybitniejszych twórców muzyki barokowej, nie tylko w historii muzyki polskiej. Twórca, który tworzył muzykę niezwykle trudną, czyli musiał mieć do dyspozycji na Wawelu znakomitych muzyków.

Usłyszymy fragmenty jednego z ostatnich dzieł gorczyckiego, to jest rok 1734, "Missa Rorate II", "Missa Paschalis", "Missa Rorate II", "Cykle mszalne" na chór a cappella, które wyszły spod ręki tego wybitnego kompozytora. Fragmenty, które usłyszymy to "Alleluia Ave Maria", "Alleluia post" czyli po porodzeniu Ave Maria Grazia Plena i Ave Regina Celorum. Zatem Grzegorz Gerwazy-Gorczycki przed Państwem z Chola Cantodrum Katedry Muzyki Kościelnej Akademii Muzycznej w Gdańsku dyryguje Sławomir Bronk. Alleluja, Alleluja Alleluja, alleluja, Maria, Maria.

Muzyka Alleluja, Alleluja. Alleluja, Alleluja, Ostanum virui vior aber passisi, Dęby, Dęby, Dęby, Ciędę Celerą. Zdjęcia i montaż Zdjęcia i montaż Zdjęcia i montaż Zdjęcia i montaż Tukin Ameribuj Tukin Tukin Tukin Tukin Zdjęcia i montaż Choraj, chory, chory, chory, chory. E utrosa, e ilicum, Wszelkie prawa zastrzeżone. Zdjęcia i montaż Pozostajemy proszę Państwa przy muzyce polskiej. Za moment usłyszymy utwory kompozytora, który tworzył jeszcze wcześniej niż Grzegorz Gerwazy-Gorczycki. To był Bartłomiej Pękiel.

którego twórczość, no można powiedzieć, działanie i historia życia przedzielona jest potopem szwedzkim. Bo między innymi do potopu szwedzkiego pełnił funkcję kapelmistrza kapeli królewskiej w Warszawie, a po potopie kapeli na Wawelu, tak jak pod koniec swojego życia Grzegorz Gerwazy Gorczycki, tylko że znacznie wcześniej. Stąd też utwory Bartłomieja Pękiela. może nie aż tak znakomite jak Gorczyckiego, nie aż tak znakomite jak jeszcze wcześniejszego kompozytora, a był to Wacław z Szamotu, który w ogóle jest uważany za największego obok Fryderyka Chopina kompozytora polskiego, ale utwory Pękiela znajdujemy zarówno w Bibliotece Katedralnej na Wawelu, jak i też w bibliotece w Uppsalii.

Po prostu zostały te kompozycje, te które ocalały, część z nich została po prostu zrabowana przez Szwedów w czasie potopu. Zresztą jeśli chodzi o straty kulturalne, jakie naród polski podczas tego zdarzenia, jakim był potop szwedzki poniósł, były przeogromne. No i do tej pory znajdujemy wiele elementów porozrzucanych na całym świecie. Ale rozpoczniemy od muzyki innego kompozytora, kompozytora, który nam się kojarzy z "Rotą", którą słyszymy bardzo często z wieży kościoła, ratusza głównego miasta w Gdańsku.

Feliks Nowowiejski. Feliks Nowowiejski, który miał pecha, bo jedni go uważali za Polaka i jedni go uważali za Niemca. I zapomnieliśmy zupełnie, że Feliks Nowowiejski to kompozytor, który na początku XX stulecia odnosił ogromne sukcesy jako twórca oratoriów. Jego oratoria, jak na przykład "Quo Vadis" były wystawiane w Stanach Zjednoczonych, to się rzadko zdarzało, a jednym z największych dzieł jego życia były symfonie organowe. Otrzymał za nie Nagrodę Angielskiego Stowarzyszenia Organistów. No niestety tak to z muzyką polską bywa, że czasami nie potrafimy sami się promować.

Dotyczy to nie tylko Nowowiejskiego, jeden z najwspanialszych utworów, który został napisany w XIX stuleciu utworów kameralnych, "Kwintet" Zarembskiego, No dopiero teraz zaczyna zdobywać międzynarodową sławę, ale on został wydany dużo po śmierci kompozytora, dopiero w latach 30. Jeśli chodzi o symfonie organowe nowowiejskiego, to było wydanie po zakończeniu II wojny światowej, ale wydanie bardzo źle zredagowane. I musieliśmy czekać do w sumie ostatnich kilku lat, kiedy to wszystkie symfonie Feliksa Nowowiejskiego zostały nagrane przez niemieckiego organistę, a dopiero potem nagrali je również organiści polscy, a to dzieło jest w jego twórczości niezwykłe.

właściwie trudno powiedzieć, która w którym roku powstała, bo one jakoś w tym rękopisie długo były i właściwie nie ma tam daty. To są lata 30 XX wieku, ale co ciekawe, każda z tych symfonii ma w swojej treści muzycznej jakąś polską pieśń, albo religijną, albo o charakterze narodowym, a ta ostatnia zawiera również cytaty z Bogu Rodzicy. Ale dziś usłyszymy wstęp do "Witaj królowo" to jest utwór na organy solo Feliksa Nałwiejskiego, a potem trzy kompozycje Bartłomieja Pękiela. Zapraszam. Muzyka Muzyka Muzyka Muzyka Nost pod fe mortarec, Nost pod fe mortarec, Gaudiamus iubileus, Gaudiamus iubileus, Dicentes, Viva Maria, vivat Maria in eternum, Vyat Maria, Vyat Maria in Eterum.

Maria inetera, viva, viva, etern. A w Omozka Wielkie prawa zastrzeżone. Sąpą, cała i nas. Populum contum tu protege, Salva libera, e i benetem unta. Te adoram, e asoram, Muzyka Zdjęcia i montaż Zdjęcia i montaż Zdjęcia i montaż Muzyka Zbierzec zbierna spryt. Są werykulitą, Zdjęcia i montaż Zdjęcia i montaż Proszę Państwa, z Hola Cantorum Katedry Muzyki Kościelnej Gdańskiej Akademii Muzycznej i Sławomir Brąk to dziś goście Państwa. Następny czerwcowy i ostatni przed wakacjami koncert odbędzie się w niedzielę o godzinie 12.00.

czyli troszkę w innym terminie niż te pierwsze dwa, a potem znowu spotkamy się po wakacjach. No cóż proszę Państwa, mogę obiecać, że każdy koncert będzie inny. Każdy koncert będzie inny i chyba właśnie też o to chodzi, aby pokazać bogactwo muzyki w tym cudownym wnętrzu. Dziękujemy bardzo i zapraszamy w czerwcu.