Pastorzy, którzy w latach trzydziestych XX wieku nie zgodzili się oddać Kościoła na służbę partii — i to, co za to zapłacili.
Kurt Walter, przywódca Kościoła Wyznającego w WMG, prowadził okólnik i był między Śmiercią a Diabłem — aż gestapo przyszło po raz drugi.
21 marca 1934 roku w kościele świętego Jana odbyło się nie wybory, lecz mianowanie. Tak zasada wodzostwa weszła do gdańskiego Kościoła.
Ks. Jerzy Kahané zbudował w Gdyni parafię od zera. W 1941 roku wywieziono go z Sachsenhausen do Sonnenstein. Jego teść zginął w Dachau rok wcześniej.
Daniel Cederberg ze Szwecji udostępnił polskim ewangelikom kaplicę portową. Zaczęło się od dekoracji z zieleni — skończyło się na powojennej pomocy dla Mazur.
Kazanie Ottona Eichela z 28 października 1934 roku w kościele świętego Jana — kilka dni po synodzie w Dahlem. Nazwał winnych. Z ambony.
Tadeusz Jędrzejewski zaprojektował kościół, wmurował kamień węgielny. Dwanaście tygodni później zginął pod Brwinowem. Kościół nigdy nie powstał.